eikenprocessierups

Uitslag en jeuk van de eikenprocessierups? Wat nu?

Ik bracht vandaag mijn zoon naar school en hij wees me op al de eikenbomen in de straat, ingepakt in een rood-wit lint. Er stonden tientallen bomen ingepakt met een mooie strik. Een waarschuwing dus dat de eikenprocessierups deze bomen heeft “overgenomen”. Wat ik niet begrijp is dat er niks aan gedaan wordt. Ik heb het hier over een weg die naar het zwembad, een middelbare school en sportvelden leidt. Maar dat ter zake. Mijn zoon vertelde me ook dat er vooral veel leerlingen met jeuk en uitslag op school rond lopen.

Wat is de eikenprocessierups nou eigenlijk voor beestje?

Een nest van de eikenprocessierups in een eikenboom over een waarschuwingslint

De eikenprocessierups is de rups van de eikenprocessievlinder, dit is een nachtvlinder. Deze soort komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa en is sinds eind 20e eeuw vooral in Nederland en België te vinden. De rups overwintert als pop in de bodem dicht bij een eik. Wanneer de vlinder uit de pop tevoorschijn komt gaat deze meestal naar een eikenboom om daar, na te hebben gepaard, haar eitjes te leggen.

De larve die hier uitkomt is de processierups. De rupsen maken nesten op stammen of takken van de bomen. Bij erg warm weer kunnen de nesten ook aan de voet van de eik zitten. Vanuit de nesten gaan de rupsen in optocht (vandaar de naam processie) naar de boomtoppen om daar de jonge bladeren op te eten. De nesten bestaan uit een dicht spinsel van brandharen en uitwerpselen.

Uiterlijk van de eikenprocessierups

De bovenkant van de volwassen processierups is blauwgrijs. En de buik is groengrijs. De kop van de rups is zwartbruin. Het lichaam van de processierups is bedekt met lange haren. Dit zijn niet de haren die de klachten veroorzaken. Het zijn juist de haren die je niet ziet. Deze haren zitten op de rug van de rups en zijn nauwelijks zichtbaar, zogenaamde microharen. Een enkel rups bevat wel 700.000 brandharen. De rups kan een lengte krijgen van ongeveer 3 cm en hij leeft altijd in groepen. Het nest is makkelijk te herkennen. Hij is altijd bolvormig en hangt aan de onderkant van de tak aanzet. ‘s nachts eten ze. Overdag rusten en vervellen ze.

Gevaar van de eikenprocessierups voor mens en dier

De eikenprocessierups is vervelend voor de bomen, ze vreten ze kaal en beschadigen ze. Maar dit is niet het grootste probleem. De microharen of brandharen, zoals eerder besproken, zijn een actief verdedigingsmechanisme van de rups en kunnen voor grote problemen zorgen voor mens en dier. Wanneer je in aanraking gekomen bent met de brandharen kunnen klachten zoals jeuk, huiduitslag, irritatie aan de luchtwegen of aan de ogen ontstaan. Bij onze lieve hond of kat kunnen klachten als heftig wrijven met de poot over de snuit, pootjes heftig over de grond wrijven, kwijlen, zwaarder ademen, opzwellen van de tong, blaren in de bek, braken.

Hoe voorkom je problemen met de eikenprocessierups

De processierups is met geen enkel gif goed te bestrijden. Wij geven wel wat tips die kunnen helpen om klachten te voorkomen.

  • Blijf weg van de nesten van de eikenprocessierups, ook de oude nesten kunnen nog vol zitten met miljarden brandharen.
  • Als je toch in een gebied komt waar de eikenprocessierups is zorg dan dat je lichaam goed en overal bedekt is.
  • Ga in een gebied waar de eikenprocessierups voorkomt niet op de grond zitten.
  • Ga in gesprek met je kinderen over de eikenprocessierups, leg ze uit wat ze wel en niet moeten doen en waarschuw ze!
  • Als de eikenprocessierups voorkomt in de buurt van je woning voorkom dan dat de brandhaartjes je woning binnen kunnen vliegen. Maak gebruik van een hor of laat de ramen en deuren dicht.
  • Wanneer je de hond uit gaat laten zorg er voor dat je niet onder deze bomen door loopt, de hond weet immers niet dat er gevaar dreigt wanneer hij daar niets vermoedend rond snuffelt.
  • Katten vinden de bewegingen die in het nest plaatsvinden reuze interessant, zit er een nest probeer de kat dan binnen te houde tot het nest weg is.

Behandelen van de klachten van de eikenprocessierups

huiduitslag  en jeukende bultjes van de eikenprocessiersups

Ben je toch in aanraking gekomen met de eikenprocessierups probeer dan niet te krabben of te wrijven bij jeuk! Dep de aangedane huid met tape of plakband. Een roller om kleding mee te ontharen werkt ook heel goed. Spoel daarna de aangedane huid goed af met lauw water. De huid daarna insmeren met een verkoelende crème met aloë vera, menthol of calendula kan verlichting geven. Mocht de huid erg ontstoken zijn dan is het verstandig om de huisarts te raadplegen. Hij kan eventueel een ontstekingsremmende zalf voorschrijven. Was besmette kleding meteen. Het liefst op 60 graden.

Brandhaartjes in de ogen, wat te doen?

Als je oogklachten hebt moet je de ogen eerst goed spoelen met handwarm water. Probeer vooral niet in de ogen te wrijven. Als de klachten blijvend zijn neem dan contact op met de huisarts. Indien nodig kan de huisarts je doorverwijzen naar de oogarts om uit te sluiten dat er beschadig is aan het hoornvlies. In zeldzame gevallen kan het gebeuren dat de brandharen de diepere slijmvlieslagen van het oog binnendringen. Dit kan een knobbelvormige ontsteking geven. Wanneer deze brandhaar niet operatief verwijderd wordt zou er in het ergste geval blindheid kunnen veroorzaken.

Last van de luchtwegen, wat te doen?

Na het inademen van de brandharen kunnen er klachten ontstaan aan de luchtwegen. Er kan irritatie van het slijmvlies van de bovenste luchtwegen ontstaan. Deze klachten lijken op neusverkoudheid. Je kunt ook pijn in je keel en pijn bij het slikken krijgen.

Overige klachten zijn:

  • braken
  • duizeligheid
  • koorts
  • gevoel van algehele malaise

Bij dit soort klachten is het verstandig om even contact op te nemen met de huisarts.

Probeer de eikenprocessierups niet zelf te bestrijden!

Heb jij een nest van de eikenprocessierups ontdekt in jouw buurt probeer deze dan niet zelf te bestrijden. Hiermee vergroot je de verspreiding van de brandharen en vooral het contact met de brandharen. Neem gelijk contact op met de gemeente en maak er melding van. Zet de omgeving af met een waarschuwingslint.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *